Plutarkhos – Nihal Tüner Önen

Bu kitapta, Plutarkhos tarafından kaleme alınan Sparta kralı Agesilaos ile Romalı ünlü komutan Pompeius’un hayat hikayeleri Hellence aslından Türkçe’ye çevrilmiş ve yorumlanmıştır. Plutarkhos, biyografilerini yazacağı karakter
çiftini seçerken, her iki yaşam öyküsünün birlikte okunacağı fikrinden yola çıkarak oldukça titiz davranmıştır. Bundan dolayı da çift olarak eşleştirilmiş her bir biyografinin tam anlamıyla anlaşılması için birlikte ve karşılaştırmalı
olarak okunması gerekir. Bu sebeple buradaki çalışmada her iki karakterin hayat hikayesi, Plutarkhos’un tasavvur ettiği gibi tek bir kitapta ele alınmış ve değerlendirme bölümleriyle birlikte okuyucunun dikkatine sunulmuştur.
Plutarkhos, Agesilaos biyografisinde, Sparta’nın Hellas üzerindeki hakimiyetini Küçük Asya içlerine taşıdığı ve ardından tüm otoritesini yitirdiği yükseliş ve çöküş dönemlerini kapsayan MÖ. IV. yüzyıl tarihine ışık tutmaktadır.
Pompeius biyografisinde ise, özellikle Roma Tarihi için Sulla, Caesar, Pompeius, Marcus Antonius ve Brutus gibi renkli kişiliklerin ortaya çıktığı oldukça kritik bir dönem olan MÖ. I. yüzyılın, tarihi ve sosyo-kültürel açıdan analiz
edilmesine olanak sunmaktadır. Biyograf her ne kadar Büyük İskender’in yaşam öyküsünü ele aldığı eserin önsözünde ‘bir tarih kitabı değil, biyografi yazdığını’ özellikle vurgulasa da, her iki hayat hikayesinde de dönemin önemli
şahsiyetlerine ve tarihi olaylara göndermelerde bulunması bu çalışmaları historiograflar
ve modern araştırmacılar açısından eşsiz birer hazine konumuna getirmektedir.
Burada ele alınan çalışma, Plutarkhos’u tanıtan ve Paralel Hayatlar olarak Türkçe’ye çevrilen Vitae Parallelai’da kullanılan metodoloji, kronoloji ve kaynakları içeren bir giriş bölümüyle başlamaktadır. Devam eden iki ana başlık
altında ise, Plutarkhos’un Agesilaos ve Pompeius biyografilerinin sırayla Hellence aslından Türkçe’ye çevirileri yapılmış ve her bir biyografinin kurgu ve anlatım tarzları analiz edilmiştir. Bunu yaparken her bir karakterin yaşadıkları tecrübeler ve olaylar tarihsel perspektifleri içinde algılanmaya çalışılmıştır. Plutarkhos’un her iki biyografide başvurduğu kaynaklar ayrıca mercek altına alınmıştır. Agesilaos-Pompeius çiftini karşılaştıran synkrisis bölümünde, yine Hellence aslından yapılan Türkçe çevirinin ardından her iki çiftin Plutarkhos’un bakış açısından değerlendirilermesi, benzerlik ve farklılıklarının irdePlutarkhos: VIII Agesilaos & Pompeius
lenmesi ele alınmıştır. Son bölümde ise Türkçe çeviri bölümlerinin açıklayıcı son notları verilmiştir.

Akdeniz Uygarlıkları Araştırma Enstitüsü

Akdeniz Uygarlıkları Araştırma Enstitüsü, tarih, arkeoloji, epigrafi, nümiz­matik, sosyoloji, sosyal antropoloji, edebiyat, halk bilimi ve mimarlığa değin geniş bir akademik ağdan yararlanarak Akdeniz’i bir bütün olarak ve karşılaştırmalı bir biçimde araştırma çabası içinde ola­caktır. MCRI, Akdeniz Uygarlıkları’nın maddi ve manevi kültür ürünlerinin tümünü görev alanı içinde ele almayı, bunlarla ilgili ulusal ve uluslararası arşiv belgelerini toplamayı, yazılı ve sözlü tanıklıklar ile her türlü görsel/işitsel bilgiyi derlemeyi ve söz konusu malzemeler­den elde edilen bilimsel verilerin araştırma, yayın, eğitim-öğretim, sergiler ve internet aracılığıyla tanıtıl­masını sağlayacaktır.

CEDRUS

Akdeniz Uygarlıkları Araştırması Enstitüsü tarafından hazırlanan Cedrus, Tür­kiye tarihsel coğrafyası perspektifinde Akdeniz Hav­zası’nın kültür-tarih birikimini inceleyen Eskiçağ, Ortaçağ ve Yeni-Yakınçağ tarihi uzmanları için tartışma zemini bulacakları disiplin­lerarası bir süreli yayın olmayı hedeflemektedir. CEDRUS, farklı disiplinlerden gelen bilim insanları arasında diyaloğun geliştirilmesi, var olan bilginin güncellenmesi ve yaygınlaştırıl­ması süreçlerine katkı sağlayacak özgün ve bilim­sel çalışmaları akademi dünyasının ilgisine sun­mayı amaçlar. CEDRUS uluslararası hakemli bir dergi olup yılda bir kez yayımlanır.

İletişim

Akdeniz Üniversitesi, Akdeniz Uygarlıkları Araştırma Enstitüsü, Dumlupınar Bulvarı, Kampüs, Antalya PK: 07058
mcri@akdeniz.edu.tr
Tel: 0 242 227 7690
Tel: 0242 310 61 75 (fax)